Galvanizli Saclarda Katodik Koruma
Korozyona karşı katodik koruma konusunda ilk akla
gelen uygulamalar toprak altında bulunan tankların, boru hatlarının veya
iskelelerin yada gemi gövdelerinin korunmasıdır.
Hepsinin ortak özellikleri elektriksel potansiyeli yükseltilen bir gövde ve
kurban edilen bir başka metalin mevcudiyetidir.
Bilindiği gibi paslanma, elektron ihtiyacı içinde olan oksijen atomlarının
elektron fazlası olan metaller ile reaksiyona girmek suretiyle metal
oksitler oluşturması yani oksidasyon reaksiyonudur. Ortamda birden fazla
metal çeşidinin bulunması halinde, oksijen atomu potansiyeli düşük olan
metal ile reaksiyona girme eğilimi göstermektedir. İşte katodik koruma
yönteminin dayandığı nokta budur. Korunması istenen metalin potansiyeli
yükseltilir ve ortama kurban edilecek başka bir metal yerleştirilir.
Ortamda birden fazla metal çeşidinin bulunduğu ancak potansiyel farkı
oluşturacak gerilim kaynağı bulunmayan durumlarda metaller arası "reaksiyona
girme eğilimleri" sıralaması yani "normal potansiyel" değerleri önem
kazanmaktadır. Bu değerler hidrojenle karşılaştırılarak, göreceli olarak
belirlenmiştir, dolayısıyla hidrojenin normal potansiyeli sıfırdır. Bu
sıralamanın bir başka adı da asalet sıralamasıdır. En asil metal altındır.
Asalet sıralamasına göre demir çinkodan daha asildir. Hem demir hemde çinko
bulunan bir ortamda dışarıdan herhangi bir gerilim uygulanmadan çinko
kendini feda eder ve beyaz toz halindeki çinko-oksitleri oluşur.
Tamamen metallerin kendi aralarındaki potansiyel fark dolayısıyla katodik
koruma sağlanması söz konusu potansiyel farkın büyüklüğü ile sınırlıdır.
Çinko kaplı demir malzeme için bu sınır 1mm mertebesindedir. Yani arkalı
önlü çinko ile kaplanmış bir plaka temiz bir şekilde kesildiğinde kesim
yüzeyinde koruma sağlanabilmesi için plaka kalınlığının azami 2mm olması
gerekmektedir.
Galvanizli sac uygulamalarında çinkonun korozyona karşı katodik koruma
etkisi, söz konusu uygulamada meydana gelebilecek çizilme, kesilme gibi
durumlar için etkili ve ekonomik bir koruma sağlamaktadır. Günlük hayatta
karşılaşılan en çarpıcı örnek galvanizlenmiş bir dış yüzeye sahip ev tipi
LPG tüplerdir. Bunlar son tüketim noktasına ulaştırılıncaya kadar bir çok
darbeye, çiziğe maruz kalırlar, ancak paslanmazlar.